Tin tức

Đứng dưới chân ống khói mà nhìn lên thấy một vệt đen ngòm tuôn ra, cảm giác nó… ức chế lắm. Kiểu như mình đang ném tiền của xưởng qua cửa sổ vậy. Anh em làm vận hành nồi hơi lâu năm chắc hiểu cái cảm giác này. Vừa sợ môi trường sờ gáy, vừa biết chắc chắn là lò đang chạy không ổn, hiệu suất đang tụt thê thảm.

Đứng dưới chân ống khói mà nhìn lên thấy một vệt đen ngòm tuôn ra, cảm giác nó… ức chế lắm. Kiểu như mình đang ném tiền của xưởng qua cửa sổ vậy. Anh em làm vận hành nồi hơi lâu năm chắc hiểu cái cảm giác này. Vừa sợ môi trường sờ gáy, vừa biết chắc chắn là lò đang chạy không ổn, hiệu suất đang tụt thê thảm.

Nói trắng ra, nồi hơi bị khói đen nghĩa là đốt không hết. Dầu, than, củi hay trấu gì cũng vậy. Đưa nhiên liệu vào buồng đốt mà nó không cháy hết thì nó thành muội than, bay theo đường khói ra ngoài.

Lúc đó là lúc lò đang "nghẹn".

Cái hại thì ai cũng thấy. Môi trường phạt là chuyện sau này, cái thấy liền là hao nhiên liệu. Mà sợ nhất là muội bám vào ống lửa. Chỉ cần một lớp muội mỏng dính thôi, khả năng truyền nhiệt giảm đi đáng kể. Nhiệt độ khói thải tăng vọt, lò thì ỳ ạch không lên áp, còn mình thì cuối ca phải hì hục đi thông ống, mệt đứt hơi.

Mấy nguyên nhân hay gặp nhất

Sách vở nói nhiều lắm, nhưng đi làm thực tế thì mình thấy nguyên nhân nồi hơi bị khói đen thường xoay quanh mấy cái này thôi:

1. Thiếu gió (Thiếu Oxy):

Đây là cái hay gặp nhất. Muốn cháy thì phải có oxy. Nhiều khi anh em sợ dư gió làm nguội lò, nên khép bớt cửa gió (damper) hoặc giảm tần số quạt. Khép quá tay thì nhiên liệu vào bao nhiêu cháy không hết bấy nhiêu. Hoặc có trường hợp quạt đẩy bị yếu, lọc gió bẩn tắc nghẽn mà không để ý, gió đâu có vào đủ buồng đốt.

2. Nhiên liệu có vấn đề (Vừa thừa vừa thiếu):

Với nồi hơi công nghiệp đốt dầu: Áp lực phun kém hoặc cái béc phun (nozzle) bị mòn lỗ, bị tòe đầu. Dầu phun ra không tơi sương mà thành giọt to, hoặc tia dầu bị lệch. Lúc này gió có cấp đủ thì dầu cũng không cháy kịp. Với lò than, lò ghi xích: Lớp than quá dày. Gió dưới gầm ghi không thốc qua nổi lớp than đó thì lấy gì mà cháy? Hoặc than quá ướt, độ ẩm cao, nhiệt buồng đốt bị tụt, khói đen là cái chắc.

Ống khói nồi hơi công nghiệp xả khói đen mù mịt do chỉnh sai tỉ lệ gió - nhiên liệu (Ảnh: Long Huỳnh)

3. Buồng đốt quá tải hoặc quá lạnh:

Có lúc xưởng cần hơi gấp, anh em ép lò chạy quá công suất thiết kế. Cấp nhiên liệu vào ầm ầm nhưng không gian buồng đốt chỉ có thế, thời gian lưu cháy không đủ, thế là khói đen. Hoặc lúc mới nhóm lò, tường lò còn lạnh, đốt dồn dập quá nhiệt không lên kịp cũng sinh khói.

Cách xử lý: Từ chữa cháy đến trị tận gốc

Thấy khói đen thì phải xử lý ngay, để lâu muội bám đầy ống là khổ.

Xử lý nóng (Làm ngay tại chỗ):

Việc đầu tiên: Kiểm tra gió. Tăng lượng gió cấp vào từ từ. Vừa tăng vừa ngó vào lỗ quan sát (sight glass). Cách khắc phục nồi hơi bị khói đen hiệu quả nhất là nhìn màu ngọn lửa. Lửa phải sáng, màu cam rực hoặc vàng chanh, lấp đầy buồng đốt. Nếu thấy lửa đỏ quạch, tối tăm, nhiều tia khói đen cuộn trong lò là đang thiếu gió trầm trọng.

Nếu đang đốt dầu: Kiểm tra nhiệt độ sấy dầu (với dầu FO). Dầu nguội quá độ nhớt cao, khó phun tơi. Tăng nhiệt sấy lên chút.

Nếu đang đốt than: Giảm tốc độ ghi xích lại, hoặc cào mỏng lớp than ra. Đừng tiếc rẻ mà cố nhồi than vào lúc này.

Xử lý triệt để (Lúc dừng lò):

Hết ca hoặc lúc dừng máy bảo trì, tháo ngay cái béc phun ra xem. Cái này nhiều người hay làm sai, cứ nghĩ béc phun là bền vĩnh cửu. Không đâu, lỗ kim nó mòn méo đi một chút là phun lệch ngay. Thay cái béc mới đáng bao nhiêu tiền đâu mà tiếc, so với tiền dầu đốt lãng phí thì chả thấm vào đâu.

Vệ sinh sạch sẽ cánh quạt đẩy, xem có bị bám bụi dày làm giảm lưu lượng gió không. Thông rửa ống lửa, ống nước sạch sẽ.

Kiểm tra màu ngọn lửa qua cửa quan sát để điều chỉnh gió (Ảnh: Tài liệu vận hành)

Một cái sai lầm chết người

Mình gặp rồi. Có ông thấy khói đen, hoảng quá quạt thốc gió vào ầm ầm cho hết đen. Đúng là hết đen thật, ống khói trong veo. Nhưng nhìn kỹ lại thì thấy khói trắng hoặc không màu nhưng nhiệt độ khói thải cao ngất ngưởng. Đó là dư gió quá nhiều. Gió vào nhiều quá nó cuốn hết nhiệt đi ra ống khói, chưa kịp truyền cho nước. Lò chạy tốn nhiên liệu kinh khủng mà áp suất vẫn không lên.

Thế nên, làm nghề này cái gì cũng phải vừa vừa thôi. Chỉnh gió sao cho khói ra màu xám nhạt lờ mờ là đẹp nhất. Lúc đó là cháy kiệt mà không bị dư gió quá nhiều.

Đừng quá tin vào đồng hồ, nhiều khi cảm biến nó báo ảo đấy. Hãy tin vào mắt mình và tiếng reo của ngọn lửa. Chạy lò quen tai, nghe tiếng lửa cháy "phập phập" đều đều là biết lò đang khỏe hay yếu.

Vài dòng chia sẻ vậy thôi. Anh em nào đang trực ca mà thấy khói thì ra chỉnh gió ngay đi nhé.

Nếu doanh nghiệp của anh em đang gặp tình trạng khói đen trong quá trình vận hành lò hơi, liên hệ ngay với Hồng Nhựt – đơn vị hàng đầu trong đầu tư, xây dựng và vận hành lò hơi chuyên nghiệp - sẵn sàng tư vấn và đưa ra giải pháp nhanh chóng, hiệu quả và bền vững.